Sprankeling van het verleden

Soms gebeuren er dingen in de wereld om mij heen die een gevoel van herkenning oproepen. Heel even lijkt het alsof de geschiedenis wordt weerspiegeld in de actualiteit. Dan is er een sprankeling van het verleden. En ik vind het leuk daar dan een stukje aan te wijden, omdat ik van geschiedenis en schrijven houd. Maar ook om te laten zien dat wat er nu gebeurt lang niet altijd zo nieuw en verrassend is als we soms denken.
Ik laat me inspireren door het nieuws van alledag, boeken en artikelen. Mijn verhaaltjes weerspiegelen ook vaak mijn eigen interesses zoals de middeleeuwen, de Wereldoorlogen en filosofie. Zonder pretentie, gewoon omdat het kan en omdat er zoveel mooie verhalen zijn.
Door de actualiteit van vandaag een spiegel van het verleden voor te houden wil ik laten zien hoe leuk en leerzaam geschiedenis is.

 

Herhaalt geschiedenis zich?

Natuurlijk herhaalt de geschiedenis zich niet, tenminste, niet letterlijk. Ons menselijk handelen is niet te voorspellen of te herleiden tot natuurwetenschappelijke wetmatigheden. Maar toch herken je vaak in het nieuws van vandaag verhalen uit het verleden. Dan zie je parallellen en overeenkomsten. En levert dat wat op? Jazeker! Want kennis van het verleden helpt bij het begrijpen en het duiden van het heden.

 

Gedrag uit het verleden is wel voorspellend.

Is het vreemd dat je die overeenkomsten ziet? Nee hoor. In een vak als ‘predictive analytics’ gebruik je gegevens uit het verleden om patronen te herkennen en de toekomst te voorspellen. Voor veel bedrijven en overheden is het ‘big business’ om toekomstig gedrag te voorspellen door analyse van het verleden.
Maar ook in een sollicitatiegesprek probeert de interviewer zicht te krijgen op het toekomstig gedrag van de sollicitant. In haar boek ‘Hebbes’ stelt Marjo Louwers het letterlijk: “de beste voorspeller voor toekomstig gedrag is het gedrag dat iemand al eens heeft vertoont”. En zo zijn er meer gebieden waarbij de toekomst wordt voorspeld door analyse van het verleden: het weer, verzekeringspremies, gezondheid.
En waarom zou dat niet op een of andere manier ook voor geschiedenis gelden? Voorspellen is niet mogelijk. Maar met kennis van het verleden kunnen we de wereld wel wat beter begrijpen.

 

Geschiedenis doet ertoe!

Want mensen en hun drijfveren veranderen niet erg, het decor waarin zich het verhaal afspeelt wel. Hoewel de geschiedenis zich niet herhaalt, zie je soms de weerspiegeling van het verleden in het nieuws van vandaag.
John Dryden (1631-1700)
Zoals de 17e eeuwse Engelse dichter en toneelschrijver John Dryden het al verwoordde: “For mankind is ever the same and nothing is lost out of nature, though everything is altered”.
Je kunt met kennis van de geschiedenis geen voorspelling doen over de toekomst. Maar je kunt door begrip van het verleden wel een scherpe analyse maken van de actualiteit van alledag. En dat is waarom geschiedenis ertoe doet! Zeker in een tijd waarbij zo beetje alles wat er in de wereld gebeurt ‘real time’ en ongefilterd de huiskamer binnenkomt. In een tijd waar we leven in een ‘opiniocratie’, waar meningen en overtuigingen over de wereld om ons heen het vaak lijken te winnen van kennis en begrip van die wereld.
Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial